Wyniki ostatnich ogólnopolskich badań dotyczących rynku telepracy w Polsce przeprowadzonych na zlecenie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w 2006 r. pokazały, że w Polsce pracę zdalną wykorzystywało w tamtym czasie jedynie 16% firm, przy czym w ponad połowie z nich zdalnie pracował tylko jeden pracownik. Na popularyzację telepracy w polskich przedsiębiorstwach miały wpłynąć zmiany w kodeksie pracy, regulujące zasady zatrudniania pracowników w systemie pracy zdalnej. Przepisy przewidują jednak, że telepraca opiera się na umowie o pracę, która z punktu widzenia pracodawcy jest mniej opłacalna niż inne formy zatrudnienia.

Ponadto przepisy kodeksu pracy nakładają na pracodawcę dodatkowe obowiązki wiążące się z generowaniem dodatkowych kosztów, a nie oszczędnością. Pracodawca musi np. zapewnić telepracownikowi sprzęt niezbędny do pracy, dostęp do sieci teleinformatycznej lub wypłacać jego ekwiwalent, jest też zobowiązany do wykonania kontroli z zakresu BHP, jakie określa kodeks pracy i zorganizować pracę telepracownikowi w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki. Dlatego też najczęstszą formą zatrudnienia, a właściwie korzystania z usług telepracowników, jest zawieranie umowy o dzieło (72%), umowy zlecenia bądź współpracy między firmą a telepracownikiem posiadającym własną działalność gospodarczą.

Rośnie liczba teleogłoszeń

5000 USD

rocznie na pracowniku pracodawcy w USA mogą zaoszczędzić, zatrudniając go w formie telepracy.

Wykorzystujące taką formę zatrudnienia firmy najczęściej nie przyznają się otwarcie do stosowania telepracy. Nie oznacza to jednak, że liczba osób pracujących zdalnie się nie zwiększa. Widoczne są symptomy rosnącej popularności telepracy. Liczba pracodawców zatrudniających pracowników na odległość stale rośnie. Tylko w ciągu ostatniego roku możliwość zatrudnienia pracowników na odległość deklarowało 10% więcej pracodawców. Potwierdzeniem tego trendu są zamieszczane ogłoszenia o pracę, które nawet jeśli nie są dedykowane bezpośrednio do telepracowników, to uwzględniają taką formę zatrudnienia.

Ogłoszenia o pracę zdalną dotyczą najczęściej stanowisk niezwiązanych z koniecznością zarządzania zespołem, niewymagających bezpośredniego kontaktu ze współpracownikami. "Najliczniejszą grupę telepracowników stanowią przedstawiciele zawodów bezpośrednio związanych z Internetem: administratorzy sieci, programiści, projektanci stron WWW" - wylicza Anita Wojtaś-Jakubowska z serwisu Pracuj.pl.

Potrzeba kontaktu telepracowników

"Coraz częściej jednak pojawiają się też oferty dla przedstawicieli innych branż, takich jak: marketing i sprzedaż przez telefon, badania ankietowe, wprowadzanie danych, przygotowywanie raportów i sprawozdań, dokonywanie tłumaczeń, prace badawcze i koncepcyjne, dziennikarstwo, usługi księgowe, a także różnego rodzaju konsultacje, doradztwo czy szkolenia" - dodaje.

Rosnąca popularność pracy zdalnej widoczna jest również w rosnącym zainteresowaniu pracowników korzystaniem z centrów telepracy, które powstały w kolejnych miastach, tj. Pułtusk, Radom i Garwolin oraz utworzonych w województwie zachodniopomorskim telecentrów i telechatek. Rosnąca liczba telepracowników widoczna jest też w tworzącej się kulturze ludzi pracujących zdalnie (coworking), którzy - aby niwelować negatywne skutki telepracy, tj. alienacja, problemy z samodyscypliną i organizowaniem czasu pracy - spotykają się na czas wykonywania zleceń w kafejkach lub barach, które udostępniają bezprzewodowy Internet, aby mimo wykonywania pracy poza siedzibą biura nie tracić kontaktu z ludźmi.

Na czym można zaoszczędzić?

Rosnąca liczba przedsiębiorstw korzystających z usług telepracowników nie dziwi, ponieważ obok wielu zalet tej formy zatrudnienia wykorzystanie telepracy pozwala obniżyć koszty prowadzenia przedsiębiorstwa o 30-40%. Zatrudniając telepracownika, firma może zaoszczędzić na redukcji powierzchni lokalowej (mniejsze koszty utrzymania firmy, wyposażenia, zużycia materiałów biurowych, spożywczych) i parkingowej dla pracowników. Zmniejszają się też koszty zatrudnienia pracowników tymczasowych lub opłacanie zastępstwa na czas choroby lub zwolnienia macierzyńskiego pracownika, który mimo niedyspozycji może wykonywać pracę w domu. Firmy zatrudniające telepracowników wydają też mniej na pozyskiwanie i szkolenie nowych pracowników - zdaniem specjalistów, telepraca widocznie zmniejsza fluktuację kadr, generuje niższe koszty niezbędnych szkoleń bez zmian w wydajności pracy, ponieważ pracownik "zdalny" jest bardziej produktywny, zorganizowany, skoncentrowany na rezultatach pracy.

Pracodawca może też obniżyć wypłacane telepracownikowi wynagrodzenie o koszty dojazdu pracownika do pracy i koszty zakupu stroju biurowego, których pracownik pracujący zdalnie często nie musi ponosić. Ponadto w przypadku niektórych zawodów telepraca umożliwia wynagradzanie pracownika za efekty pracy, a nie czas w niej spędzony, co optymalizuje koszty wynagrodzenia, jakie ponosi przedsiębiorstwo. Zawarcie odpowiedniej umowy pozwala także pracodawcy na dodatkowe oszczędności wynikające z przerzucenia obowiązku zapewnienia narzędzi pracy, tj. sprzęt komputerowy, telefon, dostęp do Internetu na pracownika. Wykorzystująca telepracę firma ubezpieczeniowa Link4, choć nie publikuje szczegółowych danych dotyczących oszczędności wynikających ze stosowania tej formy zatrudnienia, widzi korzyści finansowe związane z zatrudniania telepracowników.

"Zdecydowanie najcenniejszym zasobem naszych pracowników jest ich czas, tak ważny w szybko zmieniającej się branży ubezpieczeniowej. Telepraca może oczywiście prowadzić do zwiększenia efektywności wykorzystania czasu pracy, ale jej największą zaletą jest zniesienie barier w wykonaniu pracy, kiedy istnieje akurat taka potrzeba. Mając dostęp do firmowej sieci i skrzynki pocztowej oraz innych aplikacji, możemy na bieżąco wykonywać pracę" - tłumaczy Damian Ziąber z Towarzystwa Ubezpieczeniowego Link4.